Milaan brengt Rotterdamse plannen voor gezonde schoollunch stap verder

Als je het goed beschouwt, loopt Rotterdam 125 jaar achter op Milaan. ‘Want de eerste schoollunches vanuit de gemeente werden al in 1900 uitgedeeld’, vertelt Cristina Sossan met een knipoog. Ze voegt er snel aan toe dat het huidige voedingsbeleid van de gemeente Milaan ‘pas’ sinds 2015 bestaat. Cristina en haar collega Chiara Mandelli vertellen er in het Timmerhuis enthousiast over. Zij zijn in Rotterdam voor een bezoek in het kader van Healthy Wave. Dit Europese project is gericht op het implementeren van gezonde schoollunches. Organisaties uit 8 verschillende landen doen hieraan mee. Milaan is als ervaren partner de mentor van het nog onervaren Rotterdam.

Belang van een gezonde schoollunch

Vanuit de gemeente Rotterdam vertellen Katerina Polychronakis en Alieke Zijlstra over het belang van een gezonde schoollunch. ‘We doen mee aan Healthy Wave, omdat gezonde voeding belangrijk is voor kinderen om gezond op te groeien. Een gezonde schoollunch kan bijdragen aan kansengelijkheid en gezondheidsverschillen onder kinderen verkleinen’, aldus Alieke. Een eerste pilot uit 2024 liet hoopgevende resultaten zien. Zo eten kinderen gezonder. Ook bleek dat er bereidheid is onder kinderen, ouders en basisscholen om een gezonde lunch in te voeren. De uitdagingen om dit daadwerkelijk in te voeren, zijn vooral financieel en praktisch.

Voedseloverschotten gebruiken

Katerina: ‘Daarnaast willen we met lokale en regionale partners mogelijkheden verkennen om voedselreststromen of voedseloverschotten te gebruiken voor de schoollunch. Om het organiseren van gezonde lunches op school te vergemakkelijken ontwikkelen we samen met de andere G4-steden, Jongeren op Gezond Gewicht (JOGG) en het Voedingscentrum een online routekaart, zodat scholen zelf een gezonde schoollunch kunnen organiseren’.

83.000 schoollunches per dag

In Milaan worden dagelijks 83.000 lunches bereid. Die worden vanuit enorme centrale keukens verdeeld over de scholen. De gemeente financiert het grootste deel met een inkomensafhankelijke bijdrage van de ouders. Dit zorgt ervoor dat alle kinderen toegang hebben tot gezonde maaltijden, ongeacht de financiële situatie thuis. De uitvoering wordt gedaan door Milano Ristorazione, een zelfstandig opererend bedrijf dat wel voor 100 procent in handen is van de gemeente. Chiara: ‘We willen zoveel mogelijk werken met lokale producenten. En zoveel mogelijk biologische, plantaardige producten aanbieden. Om de maaltijd zo gezond mogelijk te maken en de CO2-reductie te beperken.’

Leren over voeding

Ook vertelt de Milanese delegatie over het betrekken van ouders en scholen. En over het belang om gezonde voeding onderdeel te maken van het onderwijs. ‘Als kinderen leren over de producten die ze eten, vergroot dat de kans dat ze nieuwe smaken en producten willen proberen’, zegt Cristina. Marijke Boersma van JOGG vraagt wat de kinderen en ouders van de maaltijden vinden. ‘De waardering van de maaltijden kan beter’, reageert Cristina. ‘Niet alle kinderen waarderen de smaken. Dat heeft deels te maken met de massaproductie én met de strenge regels waaraan we gebonden zijn. We mogen niks frituren en geen zout gebruiken. Ook de presentatie kan soms beter. En alle kinderen krijgen zoveel mogelijk hetzelfde te eten, terwijl ouders soms specifieke wensen hebben.’

Minder voedselverspilling

Aan het einde van de middag wordt tijdens twee workshops gewerkt aan het actieplan van Rotterdam. Dit gebeurt onder enthousiaste leiding van Wilma Jansen en Marit Struiksma van het Erasmus MC. Eén groep denkt na over manieren om voedselverspilling tegen te gaan en initiatieven daaromtrent te koppelen aan de gezonde schoollunch. De conclusie is dat er een duidelijk verhaal moet komen richting de politiek. ‘Vooral ook omdat dit verschillende domeinen raakt: van armoede tot publieke gezondheid tot duurzaamheid. We zien in Rotterdam veel kansen om hiermee aan de slag te gaan.’

Checklist voor scholen

De andere groep bespreekt wat er nodig is om tot een checklist te komen die scholen kunnen gebruiken voor de implementatie van een gezonde schoollunch. Dat is vooral relevant voor Mieke van Duijn, directeur van OBS Delfhaven. Zij luistert geïnteresseerd naar de aanbevelingen die de Milanese Cristina heeft. Die gaan over de tijd die je voor de lunch uittrekt, maar ook over beschikbare faciliteiten in de school. Eerder had ze al verteld over de verbeterde uitstraling van de Milanese schoolkantines. ‘Mooie posters aan de muur en een betere verlichting en akoestiek doen al veel voor de eetlust’, vertelde de Milanese.

Stap verder

Mieke gaat dan ook met een hoop nieuwe inzichten terug naar school. ‘Ik ben ervan overtuigd dat een gezonde schoollunch bijdraagt aan de gezondheid, sociale interactie en het verkleinen van de gezondheidsverschillen. Zeker in een diverse wijk als Delfshaven. Daarom doen wij ook mee aan dit project’, zegt Mieke. Ze heeft veel respect voor de aanpak van Milaan. ‘Zij zijn al veel verder, terwijl wij nog aan de basis staan. Daarom is het mooi dat ze hun kennis en ervaring delen. Daarnaast was deze bijeenkomst goed voor het netwerk. Ik heb Marijke van JOGG ontmoet, die ook werkt aan een checklist voor scholen. Hier gaan we vanaf nu samen in optrekken.’