Bij mentale gezondheid is het een kwestie van ‘eerst lullen, dan poetsen’

Overzichtsfoto met Tamara Swart, initiatiefneemster van de MHAT door Eyeris Photography & Stories.

Van ervaringsdeskundigen tot zorg- en welzijnsprofessionals. En van creatieve makers tot mensen uit het bedrijfsleven. Een divers gezelschap kwam op World Mental Health Day, 10 oktober, samen in Rotterdam. Het doel: mentale gezondheid van jongeren bespreekbaar maken.

‘In Rotterdam zeggen we altijd: niet lullen, maar poetsen. Maar bij dit onderwerp zeg ik: we moeten juist wel erover lullen. En daarna ook poetsen. Want dat is hard nodig.’ Dagvoorzitter Marianne van den Anker – ook ombudsman van Rotterdam – windt er geen doekjes om wanneer ze de middag opent. ‘Steeds meer jongeren ervaren stress, prestatiedruk en eenzaamheid. Ze vinden het moeilijk om hierover te praten. Maar dat moeten ze juist wel doen, want dát is de oplossing. En daar moeten wij ze bij helpen. Samen. Niet alleen met ideeën, maar met concrete acties.’ 

Mental Health Art Tour

De aanwezigen in de zaal knikken. De ervaringsdeskundigen, zorg- en welzijnsprofessionals, creatieve makers en mensen uit het bedrijfsleven zijn verdeeld over zes ronde tafels. Ze zijn hier in het kader van het evenement ‘Ambassadors Table’. Dit is een initiatief van de gemeente Rotterdam, in samenwerking met de Mental Health Art Tour. Deze expositie bestaat uit portretten van bekende en minder bekende personen, die kampten met mentale problemen. Bij elk kunstwerk is het persoonlijke verhaal te beluisteren van de geportretteerde. De expositie trekt sinds maart door Rotterdam en deed onder meer Huizen van de Wijk en de Herstelacademies aan. Later dit jaar zijn de kunstwerken nog te zien op locaties van Albeda en Zadkine. 

Hypernerveuze samenleving

Tussen de portretten van onder meer Isa Hoes, Armin van Buuren en de zelf aanwezige Immanuele Grives delen meerdere sprekers hun inzichten. Yvonne van Duinhoven, directeur Publieke Gezondheid en Welzijn van de gemeente Rotterdam en GGD Rotterdam-Rijnmond, haalt een recent onderzoek aan van de Raad voor de Volksgezondheid en Samenleving. ‘De Raad spreekt van een hypernerveuze samenleving, waarin prestatiedruk, versnelling en individualisme zijn doorgeschoten en het welzijn bedreigen. Met name van jongeren. Dit thema bespreekbaar maken is een van de ambities van onze gezondheidsaanpak Gezonder010. Het is geweldig dat de geportretteerden van de Mental Health Art Tour zich uitspreken, net als alle andere mensen die hier vandaag zijn. Er is nooit genoeg verhaal verteld, als je het mij vraagt.’

Kunst, muziek en inhoud

Kunst is een goede manier om mentale gezondheid bespreekbaar te maken. Dat blijkt niet alleen uit de portretten, maar ook uit de muzikale omlijsting. Verschillende artiesten die het zelf mentaal lastig hebben gehad, krijgen de zaal stil met hun prachtige optredens. Ook de bekende zangeres EliZe treedt op, om zich vervolgens live te laten portretteren voor de Mental Health Art Tour. 

Deelnemers aan het symposium in gesprek

Kunst als medicijn

De zaal luistert ook aandachtig naar de presentatie van Tineke Abma. Zij is Hoogleraar Kunst en Zorg aan de Erasmus School of Health Policy & Management. Prof. Dr. Abma vertelt over wetenschappelijke onderzoeken die aantonen dat kunst bijdraagt aan (sneller) herstel. ‘Kunst brengt emoties op gang, het is een medicijn zonder vervelende bijwerkingen. Wat mij betreft komt hier eerder in opleidingen aandacht voor. Zowel in de studie geneeskunde als in creatieve opleidingen.’ Ze sluit af met twee inspirerende quotes: ‘Het tegenovergestelde van depressie is expressie’ (Hannah Verboom) en: ‘There is a crack in everything. That's how the light gets in’ (Leonard Cohen). 

Bedrijfsleven in beweging

Stralend middelpunt van de middag – tegen wil en dank – is initiatiefnemer van de Mental Health Art Tour: Tamara Swart. Zij heeft haar mentale gezondheidsklachten omgezet in iets positiefs. Haar ‘beweging’ wordt steeds groter, blijkt deze middag. Rosa Jansen, de voorzitter van Slachtofferhulp Nederland, schaart zich achter het initiatief. En ook grote bedrijven als ING en Deloitte zijn present om te vertellen wat zij als werkgevers doen voor betere mentale gezondheid van hun (jonge) werknemers. Zo lanceerde Deloitte samen met TNO en Zilveren Kruis de Wellbeing Community. De community bestaat uit een groeiende groep van toonaangevende werkgevers in Nederland. Het doel: het welzijn van medewerkers verhogen én verzuim en de druk op het zorgstelsel verlagen.

Vraag maar

Bijzonder hoogleraar Suïcidepreventie en hoofd onderzoeksafdeling van 113 Zelfmoordpreventie Renske Gillissen wijst tijdens het afsluitende panelgesprek op twee platforms. Op vraagmaar.nl kan iedereen een gratis cursus van 1 uur volgen om het gesprek aan te gaan met iemand die denkt aan suïcide. Injebol.nl is voor jongeren de nieuwe centrale vindplek voor tips en tools. Mark Milders, hoofd Wholesale Banking ING Nederland, geeft iedereen ten slotte een 'huiswerkopdracht': ‘Breng allemaal één iemand in contact met Tamara Swart. Dan brengen we de Mental Health Art Tour weer een stap verder. En maken we mentale gezondheid nog meer bespreekbaar.’

Het actuele programma van de Mental Health Art Tour is te vinden op de website. 

Gerelateerd

Voedsel-op-recept: op naar gezonde Rotterdammers (1)

Wat gebeurt er als je mensen met diabetes type 2 gratis toegang geeft tot gezonde biologische producten? Dát onderzoekt HarvestCare met het project Voedsel-op-recept. De eerste resultaten zijn…

Stichting Roeivalidatie: ‘Kun je zitten, dan kun je roeien!’

Roeien is zeker geen elitesport voor sterke studenten. Dat bewijst Stichting Roeivalidatie, die mensen met een beperking de kans biedt om volwaardig te sporten en anderen te ontmoeten.