Draag bij aan Rotterdamse Val Niet Aanpak
Oudere mensen staan op 1 been
Valpreventie staat steeds meer op de kaart in Rotterdam. De Rotterdamse Val Niet Aanpak begint zijn vruchten af te werpen. ‘Maar we hebben nog een wereld te winnen. En daarbij hebben we alle zorg- en welzijnsprofessionals nodig!’
‘Kleine val. Grote gevolgen’. Dat is de slogan van de Rotterdamse valpreventiecampagne. Inmiddels loopt die campagne 2 jaar. Nicole van Winden is als beleidsadviseur gezondheid van de gemeente Rotterdam nauw betrokken bij valpreventie. ‘Een dankbaar en belangrijk thema’, zegt Nicole. ‘Onze slogan is niet uit de lucht gegrepen; een kleine val kan daadwerkelijk grote gevolgen hebben. 3 op de 4 kwetsbare ouderen overlijdt in het eerste jaar na een heupbreuk. Een val kan ook leiden tot angst voor een nieuwe val, waardoor een 65-plusser minder de deur uitgaat, minder zelfstandig wordt en geïsoleerd raakt.’
3 op de 10 Rotterdamse 65-plussers valt
Volgens Veiligheid NL belandt in Nederland elke 4 minuten (!) een 65-plusser op de spoedeisende hulp vanwege een val in of rondom het huis. In Rotterdam viel in 2024 bijna 3 op de 10 mensen van 65 jaar en ouder (29%). Dat blijkt uit de Gezondheidsmonitor 2024. In 2022 was dit nog 38%. Daarnaast nam ook het aantal valgerelateerde ziekenhuisopnamen van Rotterdamse 65-plussers af. ‘De exacte oorzaak van de dalende cijfers is niet vast te stellen, maar we hopen dat de Rotterdamse Val Niet Aanpak hierin een aandeel heeft gehad’, zegt Nicole.
Opsporen met 3 vragen
Bij de Rotterdamse ketenaanpak zijn welzijnsorganisaties, huisartsen, apothekers, wijkverpleegkundigen en huishoudelijke hulp, paramedici en Rotterdamse ziekenhuizen aangesloten. De eerste stap van de aanpak: het opsporen van zelfstandig wonende 65-plussers met een verhoogd valrisico. Dat kan door 3 vragen te stellen: 1) Bent u de afgelopen 12 maanden gevallen?; 2) Bent u bezorgd om te vallen?; en 3) Heeft u moeite met bewegen, lopen of balans houden? ‘Iedereen kan die vragen stellen. Ook de 65-plusser zelf, familieleden of vrienden’, legt Nicole uit. ‘Is het antwoord op 1 van die 3 vragen “ja”, dan heeft iemand een verhoogd valrisico. Het zou goed zijn als dit ook vast onderdeel wordt van een intakegesprek van een wijkverpleegkundige. Of van elk huisartsbezoek.’
Iedere professional is nodig!
Nicole benadrukt dat iedereen nodig is. ‘De samenwerking tussen zorg, welzijn en gemeente cruciaal is voor een effectieve ketenaanpak. Elke professional ziet weer andere 65-plussers. Bovendien hebben ouderen vaak meerdere prikkels nodig om tot actie over te gaan. Deze doelgroep heeft veel respect voor “de witte jas”. Dat moeten alle zorg- en welzijnsprofessionals zich realiseren.’
Blijven bewegen
Wanneer een 65-plusser een laag of matig valrisico heeft, biedt de gemeente – in samenwerking met welzijn – 2 soorten gratis Val Niet Trainingen aan. Dit zijn Minder vallen Meer bewegen (MvMb) en Thuis Onbezorgd Mobiel (TOM). In 2025 deden 1.874 mensen mee aan in totaal 133 trainingen. In 2024 (toen 86 trainingen met zo’n 1.300 deelnemers) rondde ruim 80% van de deelnemers de training afrondde. ‘Een hoog percentage, waar we erg trots op zijn’, zegt Nicole. ‘Mede bereikt door het enthousiasme en de inzet van de uitvoerders van de trainingen, zoals welzijnsorganisaties en fysiotherapeuten. Ook mooi is dat 50% van de deelnemers aangeeft dat ze actiever zijn geworden sinds de Val Niet Trainingen. Een belangrijk onderdeel van de ketenaanpak is om 65-plussers door te leiden naar structureel beweegaanbod. Alleen dán verkleinen we écht de kans op vallen.’
Samen ouderen overeind houden
Toch is er nog een wereld te winnen. Veel 65-plussers geven aan “nog geen (informatie over) valpreventie nodig te hebben”. ‘Zij overschatten zichzelf wellicht’, denkt Nicole. ‘Ook kent niet iedereen de risicofactoren. Dat losliggende kabels en vloerkleden in huis gevaarlijk zijn, weten de meesten wel. Maar dat te weinig eiwitten in de voeding een val kan veroorzaken, is bij slechts 35% bekend. Het mooie is dat alle welzijns- en zorgprofessionals kunnen signaleren en naar elkaar doorverwijzen. En ouderen kunnen motiveren om een Val Niet Training te doen. Dit is hét moment om samen met dit belangrijke thema aan de slag te gaan!’
De volgende samenwerkingspartners zijn aangesloten bij de Rotterdamse ketenaanpak rondom valpreventie: ConForte, Rijnmond Dokters, Rijnmond Apothekers, RPzorg; WIN010, Dock, DIA Rozenburg, wmo radar, SOL, Gro-up, Welzijn op de Hoek; Maasstad ziekenhuis, Erasmus MC, IJsselland Ziekenhuis, Ikazia en Franciscus.
Wil je als zorg- of welzijnsprofessional ook aan de slag met valpreventie? De gemeente Rotterdam brengt je graag in contact met de ketenregisseur valpreventie in jouw gebied. Neem contact op via valnietmo@rotterdam.nl.
