‘Alsjeblieft, zie mij’: indringende verhalen raken professionals tijdens KOPP-KOV-symposium

Indigo
Indigo preventie (onderdeel van de Parnassia Groep) is hét Rotterdamse expertisecentrum voor GGZ-en verslavingspreventie. De organisatie werkt aan het versterken van de mentale gezondheid en vitaliteit bij jong en oud. Indigo werkt hierbij vanuit de benadering van de positieve gezondheid: kijken naar wat iemand wél kan, naar de eigen regie en veerkracht.
Impressie van het symposium KOPP-KOV in Rotterdam, mei 2026

Hoe kunnen professionals een luisterend oor bieden aan kinderen die opgroeien met een ouder met psychische problemen en/of een verslaving? Dat werd half mei besproken tijdens het drukbezochte KOPP-KOV-symposium in het Timmerhuis.

Hoe krijg je een zaal met 200 professionals uit zorg, onderwijs en welzijn muisstil? Met indringende persoonlijke verhalen van ervaringsdeskundigen, blijkt op woensdag 13 mei in het auditorium van het Timmerhuis. Zo leest de nu 34-jarige Jozef Overeem een passage voor uit zijn boek Was je maar nooit geboren. De boektitel is een letterlijke uitspraak van zijn moeder, die ernstige psychische problemen had. In zijn jeugd werden Jozef en zijn broertje niet gezien of gehoord. ‘Ik maakte me klein, cijferde me weg, droeg de emotionele lasten van mijn moeder. Dat nestelt zich in je zenuwstelsel. Dat patroon draag ik tot op de dag van vandaag met me mee.’

Toneelspelen

Joya van Welsem vertelt een vergelijkbaar verhaal, zij het in een compleet andere vorm. De jonge actrice en theatermaker speelt haar zelfgeschreven toneelstuk Van Thuis naar Hier. In de indringende voorstelling schetst ze hoe het is op te groeien met een aan alcohol verslaafde moeder. Hoe je continu op je tenen loopt om je moeder te pleasen. En hoe dat ten koste gaat van schoolprestaties en eigenwaarde. Tot ze zichzelf – op haar studentenkamer, met de gordijnen al dagenlang dicht – de vraag stelt die haar moeder ooit aan háár stelde: ‘Wat als ik er niet meer zou zijn?’ Dan belt ze haar beste vriendin. En komt alle ellende eruit, na jarenlang zwijgen en mooi weer spelen. 

1 op de 4 kinderen is KOPP-KOV

KOPP-KOV; het is nog altijd een relatief onbekende term. KOPP is een afkorting van kinderen van ouders met psychische problemen. KOV staat voor kinderen van ouders met verslavingsproblemen. In Nederland heeft ongeveer 1 op de 4 kinderen een ouder met psychische en/of verslavingsproblemen. Van de 30.000 Rotterdamse KOPP-KOV ontvangt slechts een klein deel professionele hulp. Mede daarom organiseren Indigo preventie Rijnmond, Youz en de gemeente Rotterdam een jaarlijks symposium.

Doorpakken en doorvragen

Zowel Jozef als Joya vertelt tijdens het symposium dat 1 goede vriend(in) of 1 goede professional al het verschil kan maken. Ook houden ze de professionals in de zaal een spiegel voor. Ja, stellen de ervaringsdeskundigen, zelf waren ze wellicht mentaal lastig bereikbaar. Wilden ze niet over hun thuissituatie praten. Maar op school en in de hulpverlening waren er ook te weinig mensen die doorpakten. Die écht doorvroegen. Het leidt tot een interessante discussie over wat hulpverleners nu al doen voor KOPP-KOV-kinderen. En wat ze ook nog zouden kunnen doen. De conclusie: er moet meer aandacht naar de kinderen. En niet alleen naar de ouder met de problemen. 

Tekening ter illustratie

Tekening door Suus van der Akker

Onderzoek naar gevolgen

Dat gesprek vormt een mooie inleiding voor de presentatie van Dr. Dorine van Namen van de Hogeschool Rotterdam. Zij behoort zelf tot de KOV-doelgroep en promoveerde in 2025 op onderzoek naar de gevolgen van verslaving voor naasten. 3 jaar lang volgde ze 30 jongvolwassenen die KOV-kinderen waren. Veel deelnemers aan het onderzoek raakten later zelf verslaafd. Ook kregen sommigen problemen met hun gezondheid, relatie, financiën, werk of studie. Daarnaast bracht Van Namen in kaart hoe en van wie de deelnemers steun ervoeren. Het eigen netwerk hielp het meest, gevolgd door het onderwijs en zorg- en welzijnsprofessionals.

Geen interesse in lotgenotengroepen 

Ook wees Van Namen de deelnemers regelmatig op de KOPP-KOV-lotgenotengroepen, die onder meer door Indigo worden georganiseerd. Hoe in deze groepen wordt gewerkt, werd later op de middag geschetst door psycholoog Sandra van Gameren die deze groepssessies begeleidt. Van de 30 deelnemers aan het onderzoek kende niemand de KOPP-KOV-groepen. En zette niemand de stap om deel te nemen. Sommigen uit schaamte, anderen vanwege het bagatelliseren van de eigen klachten of de stellige overtuiging dat ze niet geholpen kunnen worden. 

Bokstrainingen

Mede daardoor pleit Van Namen voor het verbreden van het hulpaanbod. Zo was er in onder meer Rotterdam een succesvolle pilot met bokstrainingen voor KOPP-KOV-kinderen, waar indirect therapeutische elementen in zijn verwerkt. ‘Deze trainingen hadden een positief effect op de mentale gezondheid en de tevredenheid over het eigen lichaam’, vertelde Van Namen. Ze hoopt op een doorstart in Rotterdam, gekoppeld aan een bredere studie naar de effecten. Ook wordt een methode met virtual reality ontwikkeld. 

Alsjeblieft, zie mij

Van Namen sloot af met een citaat van 1 van de deelnemers. Zij voelde zich niet gehoord of gezien door hulpverleners, die er wel waren voor haar ouders en verslaafde zus. Ze zei: ‘Ik wilde ook gezien en gehoord worden. Zie mij! Dat is alles.’ Tegen Van Namen zei ze: ‘Aan het einde van je proefschrift zal een zin staan die alles samenvat: ‘Alsjeblieft, zie mij.’ En dat gebeurde. Please, see me werd zelfs de titel van het proefschrift. ‘Omdat dit inderdaad perfect samenvat wat KOPP-KOV-kinderen willen’, aldus Van Namen. ‘Ik hoop dat we daar met elkaar na vandaag nog meer van doordrongen zijn.’

Indigo preventie Rijnmond is expert op het gebied van KOPP-KOV. De organisatie biedt preventieve interventies die horen bij ingrijpende levensgebeurtenissen. Dat doet het in Rotterdam en omliggende gebieden. Het aanbod vind je hier